Ergenlik belirtileri nelerdir?
Ergenlik belirtileri kız ve erkek çocuklarda farklı zaman ve farklı bulgular ile başlar.
Kız çocuklarında ergenlik belirtileri;
- Meme tomurcuklanması
- Genital bölge ve koltuk altı tüylenmesi
- Adet kanamasının görülmesi olarak sıralanabilir. Kız çocuklarında adet kanamasının görülmesi genellikle ergenliğin başlangıcı değil son dönem belirtisidir.
Erkek çocuklarında ergenlik belirtileri;
- Yumurtalık hacminde artış
- Genital bölge ve koltuk altında tüylenme, genital bölgede renk koyulaşması, penis boyunda büyüme ve sabah ejakülasyonu olarak devam eder.
- Ses kalınlaşması sıklıkla 13-14 yaş civarında başlamaktadır.
Ergenliğin evreleri nelerdir?
Ergenlik fizyolojik olarak 5 evreye ayrılmaktadır.
- Evre 1; ergenlik öncesi dönemdir. Bebeklikten itibaren çocukların ergenlik belirtileri olan meme tomurcuklanması, tüylenme veya yumurtalık hacminin artışına kadar olan dönemdir.
- Evre 2; kızlarda meme tomurcuklanması erkeklerde yumurtalık hacminin artmaya başladığı dönemdir.
- Evre 3 – Evre 4; Meme gelişiminin devam ettiği, kız çocukları için hızlı boy uzamasının olduğu ve iç organların adet olmaya hazırlandığı dönemdir. Kız çocukları ergenliğin başlaması ile beraber hızlı boy atma dönemine girerken erkek çocukları ergenliğin orta-son dönemlerinde hızlı boy atma ve ses kalınlaşması gibi bulgular yaşamaktadır.
- Evre 5; ergenliğin tamamlandığı, final boya ulaşıldığı dönemdir. Kızlarda adet, erkeklerde sperm üretimi başlar
Ergenlik ne zaman başlayıp ne zaman biter?
Ergenliğin başlaması değişik ırklarda farklılıklar göstermekle beraber çocuğun takvim yaşından çok kemik yaşı ile ilişkilidir. Kızlarda kemik yaşı 10 yaş, erkeklerde kemik yaşı 11 yaşa ulaştığında ergenlik belirtileri oluşmaya başlar. Son yıllarda çocukların ergenliğe erken girdiğiyle ilgili tartışmalar bulunmaktadır. Tüm dünyada özellikle Avrupa ve Amerika’ da düzelen sosyoekonomik koşullar ile ergenlik başlangıç yaşının özellikle kızlarda erkene kaydığı gözlenmekle beraber bunun adet yaşına yansımadığı şeklindedir. Tüm dünyada artan obezite, ailelerdeki bilgi ve kaygı düzeyinin de artmasının böyle bir algının oluşmasında şüphesiz etkisi vardır. Türk toplumu ele alındığında ortalama olarak ergenlik kız çocukları için 10-11 yaşlarında başlamaktadır. Erkek çocuklarında ise kız çocuklardan 1-2 yıl daha geç ergenlik belirtileri ortaya çıkmaktadır.
Ortalama olarak kız çocukları 12,5-13 yaşlarında adet olarak ergenliklerini tamamlarken, erkek çocukları 14-15 yaşlarında ergenliklerini tamamlamaktadır.
İlk meme gelişiminden adet dönemine kadar geçen süre ortalama 2-4 yıl gibi bir süre almaktadır. Bu evreler arasındaki geçiş en az 6 ay olmalıdır. Bazı durumlarda ergenlik normal döneminde başlayıp hızlı ilerleyebilmektedir. Ergenliğin erken başlaması kadar temposu da önemlidir. Ergenlik dönemindeki çocukların izlenmesinin önemi de bu geçiş dönemlerinin normal sürelerde olup olmadığını tespitinin yapılabilmesi içindir.
Ergenliğin başlaması ve bitmesi;
- Cinsiyet
- Irk
- Anne babanın ergenlik seyri
- Doğum ağırlığı
- Beslenme
- Spor
- Kilo
- Sosyal ve psikolojik durumuna göre değişebilmektedir.