Kadınlarda yumurtlama bozukluğu kısırlık problemi olan çiftlerin yaklaşık olarak %20-40’da görülmektedir.
Sağlıklı kadınlarda her ay yumurtalar (foliküller) düzenli şekilde büyür ve belirli büyüklüğü ulaştıktan sonra çatlamaktadır.
Çatlayan yumurtadan çıkan oosit, sperm ile tüplerde birleşerek gebelik oluşmaktadır. Yumurtaların büyümesinde veya çatlamasında (ovulasyon) problem olması kadınlarda kısırlığa neden olabilmektedir. Kadınlarda adetlerin her ay gerçekleşmemesi, yumurtlamama problemine bağlı bir kısırlık belirtisi olabilmektedir.
Yumurtlama Bozukluklarının Nedenleri
Yumurtlama bozukluklarının nedeni başlıca 4 gruba ayırılmaktadır. Bunlar;
I) Hipotalamus ve hipofiz bezin kaynaklı yumurtlama bozuklukları
Beyin bölgesinde bulunan hipofiz bezi veya hipotalamustaki problemlere bağlı olarak yumurtalar düzgün büyüyüp çatlayamaz.
Hipogonadotropik hipogonadizme bağlı olarak yumurtlama bozukluğu olan kadınlarda FSH ve estradiol hormon düzeyleri çok düşüktür. Hipotalamus ve hipofiz bezinin fonksiyonunu düzgün gerçekleştirememesine bağlı olarak FSH hormon düzeyi azalır. FSH; yumurtaların büyümesini sağlayan hormondur ve bu hormonun eksikliği durumunda yumurtalar büyüyemez.
Hipogonadotropik hipogonadizme neden olan başlıca problemler;
- Aşırı fiziksel aktiviteler, beslenme bozuklukları veya psikolojik stres
- kilo kaybı
- aşırı egzersiz
- anoreksia nevroza (yeme bozukluğu)
- Kallmann sendromu
- izole gonadotropin eksikliği (Hipofiz bezinde FSH üreten hücrelerin bozukluğu, eksikliği)
II) Polikistik Over Sendromu
Yumurtlama bozukluğu olan kadınların %75-85’inde Polikistik over hastalığı bulunmaktadır.
Polikistik over hastalığı olan kadınlarda FSH ve estradiol hormon düzeyleri normaldir.
III) Yumurtalardaki yetersizliğe bağlı gelişen yumurtlama bozukluğu
Yumurtlama bozukluklarının %10-20’sinin nedeni yumurtaların (overlerin) yetersiz çalışması veya yumurtalık rezervinin tükenmiş olamsıdır.
FSH hormon düzeyi çok yüksektir, estradiol düzeyi de çok düşüktür.
Bir diğer ifadeyle, erken menapoz veya yumurta rezervi erken tükenmiş olan kadınlarda ortaya çıkan yumurtlama bozukluklarıdır. Bu probleme sahip olan kadınlar adet görmezler.
IV) Prolaktin (Süt Hormonu) yüksekliğine bağlı gelişen yumurtlama bozuklukları
Yumurtlama bozukluğu olan kadınların %5-10’da problem prolaktin hormon düzeyinin yüksek olmasıdır.
Prolaktin düzeyinin artması FSH hormonunu baskılar; buna bağlı olarak yumurtalar büyüyemez ve yumurtlama bozukluğu ortaya çıkar.
Tiroid hormon düzeylerinde ki dengesizlikler de bu hasta grubunda çok sık görülebilmektedir. Tiroid hormon düzensizliği de yumurtlama bozukluğuna neden olmaktadır.