İdrar Kaçırma (İnkontinans)

İdrar kaçırma, yaşlılık, menopoz ya da doğum nedeniyle kontrol edilemeyen idrar sızıntısıdır. Tıp dilinde idrar kaçırma, üriner inkontinans olarak bilinir. Her yaşta olabilse de ileri yaşlarda daha sık görülür. İdrar kaçırma, üriner sfinkter üzerinde kontrol kaybolduğunda veya zayıfladığında meydana gelir. İdrarın dışarı sızmasını engelleyememe durumu olan idrar kaçırma, öksürük, stres ya da hapşırmadan dolayı gelişebilir. Mesane kontrolü, pelvik taban ve kegel egzersizleri bu durumu önlemeye veya azaltmaya yardımcı olur

İdrar Kaçırma Neden Olur?

İdrar kaçırmanın genel nedeni idrara çıkmayı önlemek için kullanılan mesane ve pelvik taban kaslarının zayıflaması veya hasar görmesidir. İdrar yolu ve mesanede tıkanıklığa neden olan taşlar, enfeksiyonlar ve kanser gibi hastalıklar, üretrayı destekleyen kas ve dokularda zayıflık, mesane kontrolünü etkileyen sinir iletiminde soruna neden olan nörolojik bozukluklar, vajinal enfeksiyonlar idrar kaçırmaya neden olan yaygın nedenlerdir. Diyabet, parkinson ve tuvalete zamanında gitmeyi zorlaştırabilecek artrit gibi hastalıklarda da idrar kaçırmanın nedenleridir.

İdrar kaçırmaya neden olan başlıca sebepler şunlardır:

İdrar yolu enfeksiyonu

İdrar yolu enfeksiyonu nedeniyle kişide ağrı görülebilir bu da daha sık idrar çıkma ihtiyacını doğurur. Enfeksiyon ortadan kaldırıldıktan sonra idrara çıkma isteği de azalır.

Hamilelik

Hamilelik döneminde rahmin genişlemesiyle beraber mesaneye olan baskı artar. Bu nedenle hamilelerde idrar kaçırma görülebilir. Bu durum doğum sonrasında ortadan kaybolur.

İlaçlar

İdrar kaçırma, diüretikler ve antidepresanlar gibi bazı ilaçların yan etkisi olarak kişide görülebilir.

Kabızlık

Kronik olarak oluşan kabızlık, mesanenin kontrolünü zorlaştırarak idrar kaçırma sorunları yaşamaya neden olabilir.

Pelvik taban bozuklukları

Pelvik taban kaslarının zayıflaması durumunda mesane kontrolü azalır ve kişinin idrar kaçırmasına sebep olur.

İnme

İnme ya da felç oluştuğunda kişide kas kontrolüyle ilgili sorunlar ortaya çıkar. Bu da idrar sistemini düzenleyen kasları içerir.

Diyabet

Diyabet hastalığı olan kişilerde vücut daha fazla idrar üretmeye başlar. İdrar miktarındaki artış idrar kaçırma sorunlarına neden olabilir.

Multipl skleroz (MS)

Multipl skleroz hastalığında mesanede kontrol kaybı ortaya çıkar bu da idrar kaçırma sorunlarına yol açabilir.

Prostat büyümesi

Prostatın büyümesi nedeniyle prostatın normalden büyük olması mesane kontrolünü zorlaştırabilir. Bu da idrar kaçırma problemini beraberinde getirir.

İdrar Kaçırma Belirtileri Nelerdir?

İdrar kaçırma durumunun ana belirtisi idrarı tutamamaktır. Sızıntı ya da idrar damlaması olarak görülen bu durum türüne bağlı olarak farklılık gösterir. Şu durumlarda idrar kaçırma sıklıkla görülür ve ortaya çıkar:

• Egzersiz yaparken
• Öksürürken
• Gülerken
• Hapşırırken
• İdrara çıkarken ağrı hissetme
• Sık sık idrara çıkma isteğinin olması durumunda ve
• İdrar gece kalkmak zorunda kalındığında (noktüri) idrar kaçırma görülebilir.

İdrar Kaçırmaya Ne İyi Gelir?

İdrar kaçırmaya yönelik olarak kişi mesane eğitimi uygulayabilir. Bunun için kişinin yaşam tarzında değişiklikler yapması gerekir. İdrar kaçırmaya yönelik olarak şu yöntemlerden yararlanılır:

• Aşırı sıvı alımı azaltılıp, yetersiz sıvı alımı artırılmalıdır.
• Günde en az 1,5-2 litre sıvı tüketilmelidir.
• Gece uyumadan dört saat önce sıvı alımından kaçınılmalı, yatmadan önce mesane boşaltılmalıdır.
• Akşam saatlerinde sulu meyve ve sebze tüketiminden uzak durulmalıdır.
• Aşırı kafeinli, asitli, baharatlı yiyecek ve içecekler ile aşırı alkol tüketiminden kaçınılmalıdır.
• Fiziksel aktivite artırılmalı, kilo vermeyi destekleyecek şeklide dengeli ve düzenli beslenilmelidir.
• Varsa sigara alışkanlığından vazgeçilmelidir.
• Kronik kabızlık ve tuvalete çıkarken zorlanmanın önlenmesi için diyete lifli gıdalar eklenmelidir.
• Rutin bir tuvalete çıkma programı oluşturulmalı ve şiddetli durumlarda rahatlatıcı tedaviler uygulanmalıdır.

İnkontinans Nedir?

İnkontinans, mesane ve sfinkter kaslarının ani gerilmesi ve zayıflaması sonucu kişinin mesane kontrolünü istemsiz kaybıyla birlikte ortaya çıkan idrar veya dışkı kaçırma durumudur. Mesane kontrolünün kaybı sonrası kişi özellikle üriner inkontinans olarak adlandırılan idrar kaçırma durumunu yaşar. Dışkı kaçırma durumu ise fekal inkontinans olarak bilinir.

Kadınlarda ve yaşlı kişilerde mesane kaslarının zayıflaması sonucu daha yaygın olarak görülen inkontinans aynı zamanda her yaştan kişiyi de etkileyebilir. Geçici idrar kaçırma durumları alkol, kafein, gazlı içecekler ve birtakım ilaçlardan kaynaklanabilirken idrar yolu enfeksiyonu, kabızlık, gebelik, menopoz, prostat büyümesi ve nörolojik bozukluklar gibi tıbbi durumlar da inkontinans meydana gelmesine zemin hazırlayabilir.

İnkontinans Belirtileri Nelerdir?

İnkontinansın yaygın görülen belirtisi idrar kaçırmadır. Bu durum sürekli bir idrar damlaması veya ara sıra bir sızıntı olarak da yaşanabilir. Bununla birlikte sık sık idrara çıkma ihtiyacı, idrar yaparken ağrı ve mesane enfeksiyonları da inkontinans belirtileri arasındadır.

İnkontinans belirtileri genel olarak şunları içerir:

• Öksürürken, hapşırırken veya gülerken idrar kaçırmak
• Kontrol edilemeyen ve özellikle geceleri sık idrara çıkma ihtiyacı
• Uyku sırasında idrar yapılması
• İdrar yaparken ağrı
• Mesane enfeksiyonları

Bu belirtilerin yoğun yaşandığı ve günlük hayatı olumsuz etkilediği durumlarda doktora danışarak inkontinans tedavisine başlamanız gerekebilir.

İnkontinans Nasıl Teşhis Edilir?

İnkontinans teşhisi için doktor tarafından öncelikle kadınlara pelvik muayene, erkeklerin ise prostat büyümesinin kontrolü için fiziksel bir muayene yapılır. Fiziksel muayene dışında bazı testler de inkontinans teşhisi için yardımcı olacaktır.

• İdrar tahlili
• Mesane ultrasonu
• Stres testi
• Sistoskopi
• Ürodinamik test
• Ped testi