Menopoz sonrası dönemde görülebilen jinekolojik sorunlar ve durumlar şu başlıklar altında öne çıkabilir.
1. Endometriyal kalınlaşma sorunları
- Endometrial hiperplazi: Menopoz sonrası östrojen aktivitesi düştüğü halde bazen östrojen üretimi sürer veya dış kaynaklı östrojen kullanımı (ör. hormon replasman tedavisi) endometriumun kalınlaşmasına yol açabilir.
- İzlemsel kanama: Menopoz sonrası kanama, endometrial hiperplazi veya nadiren kanser belirtisi olabilir; mutlaka değerlendirilmelidir.
2. Postmenopozal kanama (PMB)
- Nedenleri: Endometrial hiperplazi, polipler, atrofik vajinal veya servikal dokunun kanaması, nadiren endometriyal veya kortikal kanserler.
- Ne yapılmalı: Jinekolojik muayene, ultrasonografi (transvajinal ultrason), gerekirse biyopsi.
3. Vajinal atrofi ve idrar yolu sorunları
- Vajinal atrofi (atrofik vajinit): Kuru, inceleşmiş vajinal mukus, seks sırasında ağrı ve rahatsızlık.
- İdrar kaçırma/ülsel idrar yolu enfeksiyonları: Özellikle östrojen eksikliği ile ilişkili olarak artabilir.
- Vajinal enfeksiyonlar: Mikrobiyom değişikliklerine bağlı olabiliyor; belirtiler arasında kaşıntı, yanma, akıntı olabilir.
4. Polipler
- Servikal polip veya endometrial polip: Genellikle iyi huylu olsa da PMB ile ilişkili olabilir; genellikle hysteroskopi veya ultrasonla değerlendirme gerekir.
5. Servikal ve endometrial kanserleri
- Risk artışı: Uzun süreli adet düzensizlikleri, PMB ve ağrılı bulgular endişe vericidir.
- Önleyici tarama ve tetkikler: Pap smear (servikal smear), HPV testi ve gerekirse endometriyal biyopsi.
6. Osteoporoz ve diğer sistemik etkilerle ilişkili jinekolojik etkiler
- Doğrudan jinekolojik sorun olmasa da, menopoz sonrası kemik yoğunluğu kaybı ve genel sağlık durumları jinekolojik kararları (hormonal tedaviler, tedavi seçenekleri) etkileyebilir.
7. Hormon replasman tedavisi (HRT) ile ilişkili konular
- Endometrial proliferasyon riskine bağlı olarak: Kürt tedavisi veya östrojen+progestin kombinasyonu ile başvuru sırasında endometrium kontrolü gerekebilir.
- Kullanım sonrası izlem: Kanama değişiklikleri, meme kanseri, koroner hastalık gibi riskler doktor tarafından bireysel olarak değerlendirilmeli.