Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri

Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri Nedir?

Rahim ağzı (serviks kanseri) genellikle 30-50’li yaşlar arasında görülen ve kadınları adeta hayatlarının baharında yakalayan bir kanser türüdür. Her ne kadar genç yaşta görülse dahi 60 yaşın üzerindeki kadınlarda da %15-20 oranında görülmektedir. Serviks kanseri Dünya Sağlık Örgütü tarafından önlenebilir ve tamamen ortadan kaldırılabilir kanserler listesinde yer almaktadır.

Rahim ağzı kanserinin nedeni günümüzde belli olan kanserlerin başında gelmektedir. HPV virüsü serviks kanserinin en önemli nedenidir. Özellikle rahim ağzının muayene ile görülmesi, yapılan smear ve HPV testi gibi tarama testleri ile erken evrede yakalanabilmektedir. Bunun yanında rahim ağzından alınan biyopsilerde CIN1, CIN2 ve CIN3 gibi kanser öncüsü lezyonlar LEEP/konizasyon gibi tedavi yöntemleri ile kansere ilerlemeden önlenebilmektedir.

Rahim (uterus) yapısına bakıldığında kas dokusu (miyometrium), rahim iç duvarı (endometrium) ve rahim ağzı (serviks) bölümlerden oluşmaktadır. Bu anatomik yapılardan farklı kanserler gelişmektedir: rahim ağzından gelişen serviks kanseri, rahim kas dokusundan gelişen sarkom ve rahim iç duvarından gelişen endometrium kanseri birbirinden farklıdır. Bunların biyolojik davranışları, nüks etme oranları ve tedavileri de farklılık göstermektedir. Bu yönüyle serviks kanseri önlenebilir bir kanser grubunda yer alsa da öldürücü bir kanser olduğu unutulmamalıdır.

Rahim Ağzı Kanseri Evreleri Nelerdir?

Rahim ağzı kanserine giden süreç CIN 1, CIN 2, CIN 3 sonrasında rahim ağzı kanseri şeklinde ilerler. İlk aşamada %70-90, ikinci aşamada %40-45 ve üçüncü aşamada %30-35 oranında kendiliğinden gerileme görülebilir. Hiçbir tedavi almayan hastalarda hastalığın ileri evre kansere dönüşmesi yıllar içinde olur. Erken evrelerde rahmin alınmasına gerek olmayıp LEEP, konizasyon adı verilen basit cerrahi işlemlerle rahim ağzı kısmen çıkarılarak tam iyileşme sağlanabilir. Bu hastalar tedavi sonrası hamile kalıp bebek sahibi olabilir.

Rahim ağzı kanseri evreleri şöyle sıralanabilir:

Evre 0: Anormal hücreler rahim ağzının en iç tabakasındadır. Karsinoma in situ olarak da adlandırılmaktadır.
Evre I: Kanser hücreleri sadece rahim ağzında bulunur. Tümör boyutu 3 mm ile 4 cm arasında değişebilir.
Evre II A: Kanser rahim ağzı dışına vajenin üst üçte iki bölümüne yayılmıştır ancak rahim çevresindeki dokulara yayılmamıştır.
Evre II B: Kanser rahim ağzı dışına vajenin üst üçte ikisine ve rahim çevresindeki dokulara yayılmıştır.
Evre III A: Kanser vajenin alt bölümüne yayılmış ancak pelvik duvara yayılmamıştır.
Evre III B: Kanser pelvik duvara yayılmış veya üreterleri tutarak böbreklerde genişlemeye neden olmuştur.
Evre IV: Kanser rahim ağzı dışında mesane, rektum veya vücudun başka yerlerine yayılmıştır.

Rahim Ağzı Kanseri Neden Olur?

Rahim ağzı kanseri, rahim ağzındaki sağlıklı hücre DNA’sında değişiklikler gelişmesi ile ortaya çıkar. En önemli nedeni insan papilloma virüsü (HPV) olup özellikle HPV 16 ve HPV 18 türleri risklidir. Sigara kullanımı, HIV ve AIDS gibi bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar, erken yaşta doğum ve genetik yatkınlık riski artırır.

Genel olarak rahim ağzı kanserinin risk faktörleri şunlardır:

Çok eşli olmak
Cinsel ilişkiye 20 yaşından önce başlanması
Sigara içmek
Bağışıklık sisteminin zayıf olması
Genital organlarda sık görülen viral ve bakteriyel enfeksiyonlar
Çok sayıda doğum yapmak
Düşük sosyoekonomik düzey
C ve A vitamini eksikliği